Zezwolenie na psa w Polsce - które rasy go wymagają?

Przy wyborze psa łatwo pomylić obiegowe opinie z obowiązującymi przepisami. W Polsce zezwolenie dotyczy przede wszystkim 11 ras uznawanych za agresywne oraz chartów rasowych i ich mieszańców. Wyjaśniam, które psy obejmują te przepisy, gdzie złożyć wniosek, ile to kosztuje i dlaczego sam wygląd psa nie zawsze przesądza o obowiązku uzyskania dokumentu.

Jakie psy wymagają zezwolenia w Polsce

Przepisy przewidują dwa niezależne przypadki. Pierwszy obejmuje psy należące do ras wpisanych na listę uznawanych za agresywne, a drugi dotyczy chartów rasowych oraz ich mieszańców. To ważne rozróżnienie, ponieważ sprawy prowadzą różne organy.

Lista 11 ras uznawanych za agresywne

Obowiązujący wykaz zawiera dokładnie 11 pozycji. Według informacji publikowanych przez Główny Inspektorat Weterynarii prowadzenie hodowli lub utrzymywanie psa z tej listy wymaga zezwolenia.

• Amerykański pit bull terrier, często potocznie nazywany pitbullem.
• Pies z Majorki, czyli Perro de Presa Mallorquin.
• Buldog amerykański.
• Dog argentyński.
• Pies kanaryjski, znany również jako Perro de Presa Canario.
• Tosa inu.
• Rottweiler.
• Akbash dog.
• Anatolian karabash.
• Moskiewski stróżujący.
• Owczarek kaukaski.

Lista obowiązuje w tej formie od 2003 roku i ma charakter zamknięty. Oznacza to, że samo podobieństwo do jednej z wymienionych ras nie tworzy automatycznie obowiązku uzyskania zezwolenia, choć przy niejasnym pochodzeniu psa rozsądnie jest poprosić urząd o stanowisko na piśmie.

Co naprawdę oznacza zezwolenie na psa z wykazu

Zezwolenie jest wymagane zarówno na utrzymywanie psa, czyli jego posiadanie i opiekę nad nim, jak i na prowadzenie hodowli. Nie chodzi więc wyłącznie o rozmnażanie zwierząt. Osoba, która planuje kupić psa rasy z wykazu, powinna załatwić formalności przed rozpoczęciem jego utrzymywania.

Nie jest to zakaz posiadania tych psów. Organ może wydać decyzję pozytywną, jeżeli właściciel zapewni warunki, które nie stwarzają zagrożenia dla ludzi ani zwierząt. W praktyce znaczenie ma między innymi sposób zabezpieczenia posesji, możliwość kontroli nad psem, warunki bytowe oraz informacje podane we wniosku.

Rasa to nie to samo co wygląd psa

Wiele osób zakłada, że każdy pies podobny do pitbulla albo molosa wymaga pozwolenia. To zbyt daleko idące uproszczenie. Amstaff, cane corso, doberman, bulterier, dog niemiecki czy owczarek środkowoazjatycki nie znajdują się w ustawowym wykazie, dlatego sama przynależność do tych ras nie powoduje obowiązku uzyskania zezwolenia.

Więcej ostrożności potrzeba przy psach bez dokumentów pochodzenia. Jeżeli właściciel nie potrafi określić rasy, a pies wyraźnie przypomina zwierzę z wykazu, najlepiej nie opierać się na internetowych opiniach. Ja w takiej sytuacji skontaktowałbym się z właściwym urzędem gminy i zachował odpowiedź, ponieważ może mieć znaczenie podczas późniejszej kontroli.

Przeczytaj również: Plaża dla psów - jak wybrać bezpieczne miejsce nad wodą

Co z psem, który zachowuje się agresywnie

Pies spoza wykazu nie potrzebuje zezwolenia tylko dlatego, że ugryzł człowieka albo zaatakował inne zwierzę. Nie oznacza to jednak pełnej swobody. Właściciel nadal odpowiada za bezpieczeństwo, a lokalne przepisy mogą wymagać smyczy, kagańca lub szczególnego nadzoru.

W przypadku psa z listy utrzymywanego bez zezwolenia właściciel naraża się na karę aresztu albo grzywnę. Sąd może również orzec przepadek zwierzęcia, dlatego odkładanie formalności nie jest rozsądną oszczędnością.

Jak uzyskać zezwolenie na psa rasy uznawanej za agresywną

Wniosek składa się do organu właściwego dla miejsca, w którym pies będzie utrzymywany. Dla osoby mieszkającej w mieście będzie to zwykle prezydent miasta, a w mniejszej miejscowości wójt albo burmistrz. Nie składa się go do policji ani do związku kynologicznego.

1. Ustal rasę i dane psa, w tym płeć, wiek, imię oraz numer mikroczipa, jeśli został wszczepiony.
2. Opisz miejsce utrzymywania, na przykład mieszkanie, dom z ogrodem lub wydzielony kojec.
3. Dołącz dokumenty, których wymaga urząd, takie jak rodowód, metryka, potwierdzenie oznakowania albo dokument potwierdzający pochodzenie.
4. Wnieś opłatę skarbową i dołącz dowód zapłaty.
5. Złóż wniosek osobiście, pocztą albo elektronicznie, jeśli urząd udostępnia taką możliwość.

Dla osoby fizycznej opłata za wydanie zezwolenia wynosi obecnie 82 zł. W przypadku zezwolenia związanego z działalnością gospodarczą stawka może wynosić 616 zł. Przed zapłatą sprawdziłbym jednak kartę usługi w konkretnej gminie, ponieważ urząd może wskazywać dodatkowe załączniki lub własny sposób składania dokumentów.

Sprawa powinna zostać rozpatrzona zwykle w ciągu miesiąca, a w sprawach szczególnie skomplikowanych w ciągu dwóch miesięcy. Urzędnik może poprosić o uzupełnienie informacji albo przeprowadzić oględziny miejsca. Zezwolenie może zostać cofnięte, jeżeli sposób utrzymywania psa zacznie stwarzać zagrożenie.

Charty mają osobne przepisy i inny urząd

Drugą grupą psów wymagających zezwolenia są charty rasowe i ich mieszańce. Dotyczy to między innymi greyhounda, whippeta, charta afgańskiego, borzoja, saluki czy charta polskiego. W tym przypadku nie ma znaczenia, czy pies jest na liście ras uznawanych za agresywne, ponieważ obowiązek wynika z Prawa łowieckiego.

Wniosek składa się do starosty właściwego dla miejsca utrzymywania psa. Do dokumentów urząd może wymagać między innymi rodowodu, zaświadczenia organizacji kynologicznej lub dokumentów dotyczących pochodzenia zwierzęcia. Opłata skarbowa jest zazwyczaj taka sama jak przy zezwoleniu na psa rasy agresywnej, czyli 82 zł dla osoby prywatnej.

Ważna jest też zmiana miejsca zamieszkania. Zezwolenie na charta wygasa przy zmianie miejsca utrzymywania, dlatego po przeprowadzce trzeba ponownie sprawdzić procedurę w nowym starostwie. Za utrzymywanie charta bez zezwolenia grozi grzywna, kara ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

Najczęstsze błędy właścicieli psów

Najczęściej spotykam się z przekonaniem, że pozwolenie dotyczy każdego dużego psa. To nieprawda. Przepisy nie wprowadzają ogólnej licencji na posiadanie silnego, ciężkiego albo trudnego w prowadzeniu psa.

• Mylenie pitbulla z amstaffem - nazwy bywają używane zamiennie, ale w wykazie znajduje się amerykański pit bull terrier, a nie amerykański staffordshire terrier.
• Zakładanie, że rodowód zastępuje zezwolenie - dokument pochodzenia pomaga określić rasę, ale nie zwalnia z obowiązku administracyjnego.
• Traktowanie pozwolenia jak kagańca - zezwolenie dotyczy legalnego utrzymywania psa, natomiast zasady spacerów wynikają także z przepisów lokalnych.
• Kupowanie psa bez sprawdzenia dokumentów - przy rasach objętych obowiązkiem formalności najlepiej ustalić przed zakupem, kto składa wniosek i jakie dokumenty będą potrzebne.
• Pomijanie mieszańców chartów - przepisy dotyczą nie tylko psów rasowych, lecz także ich mieszańców.

Nie traktowałbym też pozwolenia jako dowodu, że pies jest automatycznie bezpieczny. Dokument potwierdza spełnienie określonych warunków administracyjnych, ale o codziennym bezpieczeństwie nadal decydują socjalizacja, szkolenie, zabezpieczenie terenu i odpowiedzialność opiekuna.

Co sprawdzić przed przyjęciem psa do domu

Przed zakupem lub adopcją ustal przede wszystkim, czy pies należy do jednej z 11 ras z wykazu, czy jest chartem albo mieszańcem charta. Następnie skontaktuj się z właściwym organem, zapytaj o aktualny formularz i przygotuj opis warunków, w których zwierzę będzie żyło.

Moja praktyczna zasada jest prosta: formalności załatwiam przed pojawieniem się psa w domu, a nie dopiero po kontroli lub interwencji. Dzięki temu można spokojnie przygotować ogrodzenie, dokumenty i plan pracy z psem, zamiast później nadrabiać obowiązki pod presją czasu.